Λαύριο

Home »  Λαυρεωτική γη »  Λαύριο

Αρχαίο Λαύριο

Η περιοχή κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια (νεολιθική εποχή) και ο μεταλλευτικός πλούτος της Λαυρεωτικής υπήρξε η βάση, πάνω στην οποία στηρίχτηκε η εξέλιξη της αρχαίας Αθήνας.

H Λαυρεωτική γη, η γνωστή “αργυρίτις γη”, υπήρξε ένα τεράστιο μεταλλείο, το μεγαλύτερο, το σπουδαιότερο από τεχνολογική άποψη και το πλέον μακρόβιο όλου του ελλαδικού χώρου. Τα πλοΛαυρεωτική γλαύκαύσια σε άργυρο κοιτάσματα του Λαυρίου περιγράφει παραστατικότατα ο Αθηναίος ιστορικός Ξενοφών στο έργο του “Πόροι ή περί προσόδων” αναφέροντας, ότι υπάρχει στην Αττική, έκταση γης, η οποία αν μεν σπαρθεί δεν αποφέρει καρπούς, εάν όμως εκσκαφεί για την ανεύρεση μετάλλων, τρέφει πολύ περισσότερους, απ΄ όσους θα έτρεφε αν παρήγε σιτάρι”.

Σταθμό στην ιστορία του Λαυρίου αποτέλεσε η περίοδος 480 – 450 π.Χ., όταν κατά τον Αριστοτέλη ανακαλύπτονται τα πλούσια σε άργυρο κοιτάσματα της Μαρώνειας ( κοντά στη σημερινή Καμάριζα). Από το Λαυριακό Άργυρο οι Αθηναίοι έκοψαν τις Λαυρεωτικές Γλαύκες, τα πολύτιμα αττικά νομίσματα, που βοήθησαν στην ανάπτυξη του εμπορίου και των άλλων κλάδων της αθηναϊκής οικονομίας. Έτσι επικράτησε να λέγεται, ότι κατά ένα μεγάλο μέρος, “ο Χρυσός Αιώνας” του Περικλή οφείλεται στον “Αργυρό Αιώνα” του Λαυρίου. Εξάλλου με το Λαυριακό Θησαυρό οι Αθηναίοι δημιούργησαν, χάρη στη διορατικότητα του Θεμιστοκλή, ισχυρό στόλο με τον οποίο καταναυμάχησαν τους Πέρσες και έσωσαν από την ασιατική βαρβαρότητα την Ελλάδα και ολόκληρο του τότε γνωστό κόσμο.

Η μεταλλευτική δραστηριότητα των Λαυριακών Μεταλλείων συνεχίζεται εντατικά, αλλά μετά την επικράτηση των Μακεδόνων και τον ανταγωνισμό από τα πλούσια μεταλλεία του Παγγαίου, το Λαύριο δέχθηκε άμεσα ένα σοβαρό πλήγμα. Η παρακμή του είναι πλέον εμφανής.

Με τη ρωμαϊκή κατάκτηση το Λαύριο αναζωογονήθηκε με την κοπή των αργυρών τετραδράχμων, αλλά στη συνέχεια μια σειρά επαναστάσεων των δούλων που εργάζονταν σ΄ αυτά οδηγεί στο οριστικό τέλος των μεταλλείων (1ο π.χ. αιώνας). Έκτοτε και επί δύο χιλιετίες περίπου το Λαύριο έμεινε νεκρό και αγνοημένο.

Νεότερο Λαύριο

Το 1864 ανατέλλει το Νεότερο Λαύριο και ήδη από το 1860 έρχονται στη Λαυρεωτική οι νεότεροι μεταλλευτές, ενώ το 1864 μετά από σιγή 13 αιώνων η έκρηξη της εκμετάλλευσης των μεταλλείων εσήμανε και την έκρηξη της καταστροφής αυτής της μοναδικής ελληνικής “βιομηχανικής Πομπηίας”.

Η άφιξη του Ανδρέα Κορδέλλα στο Λαύριο, οι εκθέσεις του για την περιοχή, καθώς και η ίδρυση το 1865 της ιταλογαλλικής μεταλλουργικής εταιρείας “Serpieri – Roux Fraissinat C.E”., η σύγκρουση της εταιρείας με την ελληνική κυβέρνηση που έμεινε γνωστή ως “Λαυρεωτικό Ζήτημα”, η μετονομασία της εταιρείας από τον Ανδρέα Συγγρό σε “Εταιρεία των Μεταλλουργείων Λαυρίου”, η ίδρυση από το Serpieri το 1876 της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων (compagnie Francaise des Mines du Laurium) στη θέση Κυπριανός, συνθέτουν την εικόνα της πρώτης βιομηχανικής πόλης (company town) της Ελλάδας και ενός από τα πιο σπουδαία μεταλλευτικά και μεταλλουργικά κέντρα του κόσμου.

Σύντομα όμως οι αρχαίες σκουριές και τα μικρής αξίας μεταλλεία εξαντλούνται και η «Ελληνική Εταιρεία Μεταλλουργείων Λαυρίου» αναγκάζεται το 1917 να κλείσει, ενώ αντίθετα η «Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου» στην οποία είχε παραχωρηθεί ολόκληρο σχεδόν το υπέδαφος της Λαυρεωτικής κατόρθωσε να συνεχίσει τις εξορύξεις της ως το 1977.

Σύγχρονο Λαύριο

Μετά το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο η φυσιογνωμία της πόλης αλλάζει ακολουθώντας τα βιομηχανικά πρότυπα του 20ου αιώνα. Νέοι βιομηχανικοί κλάδοι αναπτύσσονται, όπως χημικές βιομηχανίες, μεταλλουργεία, κλωστοϋφαντουργεία, ναυπηγοεπισκευαστική, σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η Ελληνική Βιομηχανία Όπλων. Η μεταλλευτική πόλη μετεξελίσσεται σε μια βιομηχανική πόλη του 20ου αιώνα.

Η πλούσια ιστορία της, με τους σημαντικούς χώρους, το Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, το Αρχαίο Θέατρο, τα Μεταλλευτικά εργαστήρια της αρχαιότητας και τους αρχαίους οικισμούς, τα βιομηχανικά κτήρια της σύγχρονης εποχής, με τον πρωτοποριακό τεχνολογικό εξοπλισμό που σώζεται μέσα σ’ αυτό, τα εκατοντάδες πηγάδια και οι πολλές δεκάδες χιλιομέτρων γαλαρίες της αρχαίας και νεότερης εποχής, αποτελούν σημαντικότατους πολιτιστικούς πόρους για την ευρύτερη περιοχή και την χώρα ολόκληρη.

Το Λαύριο, τέλος, έχει ενταχθεί μέσα σ’ ένα πρόγραμμα γενικότερης ανάπτυξης στα πλαίσια της δημιουργίας της Πολυκεντρικής Αθήνας, ως κέντρο υποστήριξης της παροχής υπηρεσιών σε μια ευρύτερη τουριστική περιοχή, το λιμάνι του αναβαθμίζεται, ως το δεύτερο λιμάνι της Αττικής, μετά το λιμάνι του Πειραιά, χωροθετήθηκε χώρος εγκατάστασης Βιοτεχνιών και Βιομηχανιών (Βιοτεχνικό – Βιομηχανικό Πάρκο) καθώς και Τεχνολογικό – Πολιτιστικό Πάρκο που περιλαμβάνει τα παλιά Βιομηχανικά κτήρια, ενώ αναβαθμίζεται πολιτιστικά, μέσα από προγραμματιζόμενες μελέτες ανάπλασης και ανάδειξης ιστορικών χώρων και κτηρίων.

Έτσι η Λαυρεωτική, που αποτελεί μοναδικό ιστορικό τόπο, όπου συνυπάρχουν βιομηχανικές εγκαταστάσεις της αρχαιότητας και των νεότερων χρόνων, όπου αποτελεί τη μοναδική για την Ελλάδα βιομηχανική πόλη, τύπου company town, (δηλαδή πόλη που δημιουργήθηκε τον περασμένο αιώνα σε έρημη περιοχή για τις ανάγκες μιας συγκεκριμένης βιομηχανικής δραστηριότητας δίνοντας σημαντικά τεχνικά έργα και αξιόλογα κτήρια βιομηχανικής αρχιτεκτονικής) συνεχίζει την πορεία της μέσα στο χρόνο, λειτουργώντας σήμερα ως χώρος, όπου ο επισκέπτης μπορεί ν’ απολαμβάνει ή να αντλεί εκτός από αναψυχή και παιδεία.

Γιατί εάν ο Παρθενώνας αντιπροσωπεύει τη δόξα του ανθρώπινου πνεύματος, το Λαύριο θα συνεχίζει ν’ αντιπροσωπεύει στο μέλλον την ανθρώπινη εργασία, την παραγωγή και την πολιτιστική ανάπτυξη, θα συνεχίζει την πορεία του μέσα στο χρόνο, κάνοντας αυτό που πάντα γνωρίζει καλά να επιμένει, να παλεύει, να ελπίζει και να χαμογελά

decorative-line-divider1_607Σημεία ενδιαφέροντος

Ο Ναός του Αγίου Ανδρέα

Ο Ναός του Αγίου αγιος ανδρέαςΑνδρέα βρίσκεται στο λόφο που υψώνεται δυτικά της συνοικίας της Νεάπολης. Άρχισε να κτίζεται αμέσως μετά την ίδρυση της πόλης το 1865, προς τιμήν του Ανδρέα Κορδέλλα, εμπνευστή και θεμελιωτή του Νεότερου Λαυρίου. Τα εγκαίνια του Ναού, σύμφωνα με το Γιώργο Μάνθο έγιναν την 1η Μαρτίου 1860 ενώ η κατασκευή ολόκληρου του Ναού ολοκληρώθηκε το 1910, χρονολογία κατά την οποία, ο Ναός αποτέλεσε τη Μητρόπολη του Λαυρίου. Είναι βασιλική με τρούλο, με πολλά νεοκλασικά και βυζαντινά στοιχεία. Ενδιαφέρον μεγάλο παρουσιάζει το νεοκλασικό καμπαναριό του ναού που φτιάχτηκε στα χυτήρια της Ελληνικής Εταιρείας και το οποίο φέρει αναποδογυρισμένο περίγραμμα οστράκου στη βάση του, μοτίβο που ηχεί στο συγκεκριμένο τμήμα του ναού.

Ο Ναός της Αγίας Παρασκευής

Η σημερινή μητρόπολη της πόλης του Λαυρίου Αγία Παρασκευή, βρίσκεται στην ομώνυμη συνοικία στα ανατολικά της πόλης. Κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Είναι τρίκλιτη βασιλική με δύο πύργους κωδωνοστασίων στην πρόσοψη. Θεωρείται νεοκλασικός ναός παρά την ενσωμάτωση βυζαντινών μοτίβων. Ο Καθεδρικός Ναός της Αγίας Παρασκευής, πολιούχου του Λαυρίου, είναι τρίκλιτος σταυροειδής βασιλική με νεοκλασικά και βυζαντινά στοιχεία. Η ακριβής ημερομηνία της ανέγερσής του Ναού δεν είναι γνωστή. Κατά πάσα πιθανότητα πρέπει να έχει ανεγερθεί μεταξύ των ετών 1876 και 1880 και στην αρχική του μορφή δεν είχε τους δύο, ενσωματωμένους σ’ αυτόν, πύργους κωδωνοστασίων. Αντίθετα είχε ένα χαμηλό κωδονοστάσιο, προς τη βορεινή πλευρά του και σε μικρή απόσταση από αυτήν, με ύψος που μόλις έφθανε τη βάση της άνω σειράς των παραθύρων.

H καθολική εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας

Τα εγκαίνια τοαγια βαρβαρα καθολικοςυ Ναού της Αγίας Βαρβάρας, βόρεια της εργατικής συνοικίας του Κυπριανού, έγιναν στις 4 Δεκεμβρίου 1881. Η Αγία Βαρβάρα βρίσκεται στην πλαγιά ενός λόφου στη συνοικία του Κυπριανού. Από αρχιτεκτονικής πλευράς, κυρίαρχη είναι η πετυχημένη σύνθεση των γοτθικών και νεοκλασικών στοιχείων που την καθιστούν αρκετά σημαντική. Οι γοτθικισμοί της μαρτυρούν το γεγονός ότι είναι ναός των Καθολικών, ενώ δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε ότι αποτελεί ένα πολύ σπάνιο δείγμα του συγκεκριμένου ύφους στον τόπο μας. Επίσης στον εσωτερικό διάκοσμο του ιερού του ναού, ιδιαίτερα χαρακτηριστικές και ενδιαφέρουσες, είναι δύο εξαιρετικές τοιχογραφίες του Αγ. Ιωάννη του Βαπτιστή και της Αγ. Κλημεντίνης, που αποτελούν αφιερώματα στον I. B. Serpieri και στη γυναίκα του Κλημεντίνη.

Ο Ναός της Ευαγγελίστριας

Γύρω σευαγγελιστριατα 1905 – 1906 η συνοικία του Κυπριανού αποκτά και ορθόδοξο ναό, την Ευαγγελίστρια, στο νότιο λόφο της συνοικίας. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του Ναού, υπολογίζεται ότι έγινε περί τα 1910. Είναι σταυροειδής με οκταγωνικό τρούλο και φέρει αρκετά νεοκλασικά στοιχεία. Τα νεοκλασικά μοτίβα, ακροκέραμοι, αετώματα, αψίδες από γυψοκονίαμα, το λείο των επιφανειών και βασικά η αδρή εξατομίκευση των μερών, που αντιστρατεύεται τη γραφικότητα, καθιστούν το νεοκλασικό στοιχείο επικρατέστερο από τη βυζαντινή διάθεση.

Το παλιό Δημαρχείο

Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών – Ιστορικό Αρχείο Λαυρίου

Στο μέσον περίπου της κεντρικής πλατείας της πόλης και στα ανατολικά της βρίσκεται το παλιό Δημαρχείο του Δήμου Λαυρεωτικής, ένα από τα παλαιότερα και τα πλέον αξιόλογα οικοδομήματα του Λαυρίου.

Είναι ένα διώροφο γωνιακό κτήριο, δείγμα της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής του Λαυρίου με ρυθμική επανάληψη παραστάδων στις δύο όψεις του. Στον πάνω όροφο υπάρχουν κορινθιακά επίκρανα, ενώ πήλινα κολωνάκια στολίζουν τις ποδιές κάτω από τα παράθυρα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα ανοίγματα με το περίτεχνο πλαίσιο και τις διακοσμημένες ποδιές με τα πήλινα κολωνάκια (μπαλκόστρες), οι μαρμάρινοι εξώστες που στηρίζονται σε σκαλιστά φουρούσια, η οδοντωτή ταινία, τα ακροκέραμα και οι παραστάδες του ορόφου με τα κορινθιακά επίκρανα που «στηρίζουν» το επιστήλιο, το οποίο διατρέχει όλο το μήκος των όψεων.

Στη νότια όψη, χαρακτηριστική είναι μια κόγχη που φέρει το άγαλμα του θεού της μουσικής Απόλλωνα, η οποία ίσως στην αρχική μορφή του κτηρίου να αποτελούσε τον άξονα συμμετρίας της όψεως. Το μπαλκόνι συγκρατείται από μαρμαρόγλυφα φουρούσια. Από αυτό το μπαλκόνι ο Ε. Βενιζέλος ως πρωθυπουργός το 1929 θα εκφωνήσει λόγο προς το Λαυριώτικο λαό. Σύμφωνα με τον Γιώργο Δερμάτη είχε έλθει στο Λαύριο για να επιληφθεί προσωπικά του μεγάλου ζητήματος της απεργίας των μεταλλωρύχων της πόλης, η οποία είχε συνταράξει με το δυναμισμό της το Πανελλήνιο. Μέσα σε δωμάτιο του πρώτου ορόφου, στην τοιχογραφημένη οροφή που κοιτάζει προς την πλατεία, τα αυστηρά γεωμετρικά σχήματα της νεοκλασικής τεχνοτροπίας συνδυάζονται με το φυσικό διάκοσμο.

Το κτήριο χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως ξενοδοχείο, με την επωνυμία «Η Αγγλία». Από το 1894 έως το 1987 στέγασε τις υπηρεσίες του Δήμου Λαυρεωτικής. Σήμερα το παλαιό Δημαρχείο στεγάζει στο ισόγειο το Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών του Δήμου Λαυρίου (στο παρελθόν στέγαζε τη Δημοτική Βιβλιοθήκη) και στον πρώτο όροφο βρίσκονται τα γραφεία της Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής, καθώς επίσης εκεί φυλάσσεται και το Ιστορικό Αρχείο Λαυρίου (ΙΑΛ ΕΜΕΛ).

Έχει χαρακτηρισθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο που χρειάζεται ειδική κρατική προστασία, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1469/50 γιατί παρουσιάζει αξιόλογο ενδιαφέρον για την ιστορία της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής σε μια οργανωμένη βιομηχανική πόλη όπως ήταν το Λαύριο κατά το δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα.

Το κτήριο του Συλλόγου των Φιλομούσων – Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου

Το κτήριο του Συλλόγου των Φιλομούσων, κτισμένο το 1888, παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά του νεοκλασικισμού, τόσο στη σύνθεση, όσο και στις λεπτομέρειές του. Στη νότια πλευρά της κεντρικής πλατείας, δεσπόζει το κτήριο του Συλλόγου των Φιλομούσων, το οποίο κατασκευάστηκε κατ’ άλλους τρία χρόνια πριν, δηλαδή το 1885-6, από την «Ελληνική Εταιρεία Μεταλλουργείων Λαυρίου» και στέγαζε τη Φιλαρμονική της. Σύμφωνα με τον Φ. Στεφανόπουλο, η ανέγερση του Ωδείου αυτού χρονολογείται γύρω στα 1885, οπότε οικοδομήθηκαν τα περισσότερα κτήρια της πλατείας.

Πρόκειται για μια σύλληψη που σέβεται την αυτονομία των μελών, με αποτέλεσμα να έχουμε μια τριάδα στοιχείων από αριστερά προς τα δεξιά, συγκεκριμένα την είσοδο και το Φουαγιέ, την αίθουσα του θεάτρου και τη σκηνή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο χειρισμός των παραθύρων στο κεντρικό τμήμα του κτηρίου, όπου ο ανώνυμος τεχνίτης, επισκευάζοντας τα ακραία παράθυρα με αετώματα μετέφερε την έμφαση στα άκρα. Προς την πλευρά της πλατείας, στο κεντρικό του τμήμα, τα ακραία παράθυρα έχουν αετώματα. Στο εσωτερικό του χωρίζεται σε τρία μέρη: το χώρο υποδοχής, την πλατεία των θεατών και τη σκηνή.

Στο κτήριο των Φιλομούσων δεν γίνονταν μόνο μουσικές εκδηλώσεις, αλλά παρουσιάζονταν και θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις. Το Λαύριο είχε, ως γνωστόν, μια αξιόλογη μουσική παράδοση συγκριτικά με άλλες ελληνικές πόλεις. Υπήρχαν δύο Φιλαρμονικές, του «Ορφέα», που ανήκε στην Ελληνική Εταιρεία και της «Ευτέρπης», που βρισκόταν κάτω από την αιγίδα της Γαλλικής Εταιρείας.

Ακόμη είναι γνωστό ότι ορισμένοι εργάτες, που είχαν ταλέντο στη μουσική, συμμετείχαν στη Φιλαρμονική του Συλλόγου και είχαν ιδιαίτερη μεταχείριση από την Εταιρεία. Τρεις φορές την εβδομάδα έκαναν μαθήματα μουσικής χωρίς να χά-νουν το μεροκάματο, ενώ συμμετείχαν σε παραστάσεις που παρουσιάζονταν στην πόλη του Λαυρίου ή σε άλλα μέρη, ακόμα και στο εξωτερικό. Η φιλαρμονική του Συλλόγου των Φιλομούσων είχε πάρει μέρος το 1896 στις τελετές που έγιναν στο Παναθηναϊκό στάδιο στην Αθήνα για την πρώτη Ολυμπιάδα. Αργότερα στο κτήριο αυτό στεγάστηκε το 2ο Δημοτικό Σχολείο. Μετά την ανακαίνισή του, χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Το 1ο Δημοτικό Σχολείο

Συγκρότημα από δύο όμοια κτήρια, που κτίστηκε το 1901-2 με δαπάνες του Δήμου Λαυρεωτικής, επί Δημάρχου Ιωάννη Ρέλλιου, όπως φαίνεται στην επιγραφή που είναι γραμμένη στο μέτωπο των δύο κύριων εισόδων του κτηρίου με σκοπό να στεγάσει τη Δημοτική Σχολή Αρρένων και Θηλέων. Αρχιτέκτονας ήταν ο Δημήτριος Καλλίας.

Το κτήριο, το οποίο βρίσκεται στην οδό Συγγρού, παρουσιάζει μια αυστηρή μορφή συμβολική του κύρους και της λειτουργίας του, ενώ η διαίρεση των παραθύρων του με πεσσίσκους θυμίζει τον ανάλογο χειρισμό των ανοιγμάτων του Πολυτεχνείου από τον Καυτατζόγλου. Η σημασία των πεσσίσκων είναι, ότι δημιουργώντας ένα μικρό ρυθμό διάφορο των διπλών παραστάδων της εισόδου, απομονώνουν σε μια αυτοτέλεια τα παράθυρα, με αποτέλεσμα να σχηματίζεται στην πρόσοψη του ανωτέρω κτηρίου μια σύνθεση τριών ισοδύναμων τόνων: των δύο συγκροτημάτων, των παραθύρων και της εισόδου.

Το κτίσμα στηρίζεται σε χαμηλή βάση και είναι ελαφρά υπερυψωμένο, στις εισόδους έχει διπλές παραστάδες με κορινθιακά κιονόκρανα, ενώ τα παράθυρα χωρίζονται με μικρούς πεσσίσκους. Πάνω από τις κεντρικές εισόδους και στα πλάγια έχει αετώματα που στολίζονται με διακοσμητικά στοιχεία σε σχήμα δράκου, ενώ στην κορυφή δεσπόζει η κουκουβάγια, σύμβολο γνώσης, που αρμόζει στην εκπαιδευτική χρήση του κτηρίου. Κάθε είσοδος οδηγεί σ’ έναν προθάλαμο που η οροφή του έχει τοιχογραφίες, οι οποίες, σύμφωνα με το Γιώργο Δερμάτη, όσο και ο γλυπτικός διάκοσμος είναι βασικά στοιχεία του νεοκλασικισμού, που όμως απαντώται σε λιγοστά κτήρια στο Λαύριο.

Η αγορά (Τα ψαράδικα)

Ανατολικά του νοτίου τμήματος της κεντρικής πλατείας και σε μικρή απόσταση απ’ αυτήν, βρίσκεται ένα κτηριακό συγκρότημα που αποτελεί την αγορά του Λαυρίου, γνωστή και ως «ψαράδικα». Η εν λόγω αγορά κατασκευάστηκε το 1885 από την Ελληνική Εταιρεία, η οποία και νοίκιαζε τους χώρους της σε εμπορευόμενους. Ακόμη και σήμερα λειτουργεί ως ψαραγορά και κρεαταγορά, όπως και στο παρελθόν.

Το εν λόγω κτηριακό συγκρότημα είναι κτισμένο σε σχήμα Π με στοές και πεσσούς στα τρία μέρη του εσωτερικού ανοιχτού χώρου, οι οποίοι διακόπτονται στο επάνω μέρος της για να υπάρξουν αριστερά και δεξιά δύο είσοδοι επιπλέον – πλην της κεντρικής – δύο ανοιχτές και δύο σκεπαστές για την εύρυθμη λειτουργία της. Πρόκειται για τις οδούς Ερμού και Ανδρέου Αλεξάνδρου. Έτσι, τις τρεις πλευρές της αυλής της αγοράς, περιστοιχίζει μία στοά με πεσσούς – αντί κιονοστοιχίας – που δίνουν έναν άλλο τόνο στην όλη σύνθεση. Σύμφωνα με τον Φ. Στεφανόπουλο, τα παραπάνω αναφερόμενα δίνουν συγκεκριμένα έναν τόνο πριμιτιβισμού στην όλη σύνθεση, «αντάξιο των πρωτεργατών του Νεοκλασικισμού, ενός Boullee ή ενός Ledoux».

Εξωτερικά το κτηριακό αυτό συγκρότημα διαθέτει διαδοχικές τοξοστοιχίες και περιμετρικά οι όψεις του συγκροτήματος παρουσιάζουν ενδιαφέρον με τη μορφολογική ποικιλία των ανοιγμάτων, ενώ στις πλάγιες εξωτερικές πλευρές αξιοπρόσεχτη είναι η αντιπαράθεση μεταξύ των ορθογωνίων ανοιγμάτων και των τοξοστοιχιών.

Εσωτερικά τώρα δίνεται η εντύπωση του αιθρίου. Στο μέσον του εσωτερικού χώρου που λειτουργεί, όπως είπαμε ως αίθριο, σώζεται το συντριβάνι με το μοναδικό φανοστάτη, που έχει διασωθεί. Ο δρόμος είναι λιθόστρωτος και υπάρχει σύστημα αποχέτευσης. Η αγορά χαρακτηρίζεται από αρμονία στη μορφολογική έκφραση και στη λειτουργική της φύση, χαρακτηριστικό που αποτελεί άλλωστε μια από τις χαρακτηριστικές μέριμνες του νεοκλασικισμού από τις πρώτες εμφανίσεις του ύφους. Αυτού λοιπόν του είδους και του ύφους την έκφραση τη βλέπουμε και την παρατηρούμε εδώ στο Λαύριο, στο τελευταίο διάστημα του νεοκλασικισμού, να έχει εισχωρήσει στην ανεπιτήδευτη αρχιτεκτονική των μαστόρων. « Ο πρωτογονισμός, παρ’ όλο που έχει τα κύρια αίτιά του σε οικονομικούς λόγους, αρμόζει σ’ ένα κτηριακό συγκρότημα της Αγοράς.

Η αγορά εθιμικά έδωσε το όνομά της σε όλο το κέντρο της πόλης,όχι μόνο ως τόπος εμπορικών συναλλαγών, αλλά και ως χώρος συνάντησης και διαλόγου των πολιτών, ανταλλαγής αισθημάτων και ιδεών, δράσης και λειτουργίας, χαρακτηριστικά που μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με τη λειτουργία της αγοράς των πόλεων της αρχαιότητας.

Το οικοδομικό τετράγωνο αμέσως δυτικά της αγοράς είχε κατασκευασθεί από την Ελληνική Εταιρεία και οι χώροι του, νοικιάζονταν σε εμπόρους. Στο μέσον των εν σειρά ισογείων χώρων του υψώνεται ένας μικρός πρώτος όροφος με ένα αέτωμα που καμαρώνει ελεύθερο, χαρακτηριστικό δείγμα νεοκλασικισμού για τονισμό των μερών. Ό χώρος αυτός, στις αρχές του 20ού αιώνα, στέγαζε τα γραφεία του σωματείου των Τεχνιτών Μεταλλείων Λαυρίου.

Το Μέγα Ξενοδοχείο « Η Ευρώπη»

Πίσω από τον πρώην σταθμό του Σιδηροδρόμου Αττικής βρίσκεται ένα διώροφο κτήριο, όπου στον πρώτο όροφο φέρει τις γνωστές κορινθιακές παραστάδες και όπου ο μονός του αριθμός επέβαλε την τοποθέτηση της μιας εξ αυτών στο κέντρο του κτηρίου. Επίσης έχουμε τον πυργίσκο πάνω από τη στέγη, όπως στο σημερινό Δημαρχείο. Στην κύρια όψη του κτηρίου υπάρχουν δύο μικρά μπαλκόνια, συμμετρικά τοποθετημένα, τα οποία δίνουν μια επιπρόσθετη χάρη. Στην πλάγια όψη υπάρχουν δύο κόγχες με γυναικεία μικρά αγάλματα.

Το κτήριο στον περασμένο αιώνα λειτούργησε ως ξενοδοχείο. Στην πλάγια όψη υπήρχε η επιγραφή « Μέγα Ξενοδοχείον η Ευρώπη», η οποία επαναλαμβανόταν στην κύρια όψη στα Γαλλικά. Ανακαινίσθηκε και χρησιμοποιήθηκε και πάλι ως ξενοδοχείο με το όνομα “Belle Epoque”, ενώ σήμερα παραμένει κλειστό.

Ο ανδριάντας του Ιωάννη Βαπτιστή Σερπιέρι ( I.B. Serpieri)

Στο τέρμα της κεντρικής πλατείας της πόλης βρίσκεται τοποθετημένος σε υπερυψωμένη μαρμάρινη βάση που διατηρείται και σήμερα μαζί με τους τέσσερις φοίνικες ολόγυρα ο ανδριάντας του I.B. Σερπιέρι, έργο του γλύπτη Γ. Βρούτου.

Τα αποκαλυπτήρια του μαρμάρινου αυτού αγάλματος έγιναν το 1899. Στη διατηρημένη υπερυψωμένη βάση υπάρχουν τρεις επιγραφές: στην κύρια όψη η επιγραφή αναφέρει χαρακτηριστικά «Ιωάννης Βαπτιστής Σερπιέρης, ζώσαν εκ νεκράς ανέστησε πόλιν και πλούτον από σποδού αυτή εξανέτειλε». Η άλλη επιγραφή στην ανατολική πλευρά γραμμένη στα Γαλλικά αναφέρει:«Jean Baaptiste Serpieri D’ une poussiere dedignee, il a tire l’ eclat du metal et le pain de l’ ouvrier» (μεταφρ. Ο I.B. Σερπιέρι από μια παραμελημένη τέφρα ανέσυρε τη λάμψη του μετάλλου και το ψωμί του εργάτη). Η τρίτη επιγραφή στη δυτική πλευρά, γραμμένη στα Ιταλικά μας λέει: « Italiano Gianbatista Serpieri la citta volle e viglia qui» ( Μεταφρ. στον Ιταλό I.B. Σερπιέρι η πόλη θέλησε (εννοείται) να αφιερώσει αυτό το μνημείο και ξαγρυπνά εδώ).

Γλυπτική σύνθεση, αφιερωμένη στους μεταλλωρύχους του Λαυρίου

Σε αντίστοιχα περίοπτη θέση στην απέναντι ακριβώς πλευρά από τον ανδριάντα του Ι. Β Σερπιέρι και ως αντίβαρο του προαναφερόμενου αγάλματος,υψώνεται από τον Απρίλιο του 2004 και κοσμεί την Κεντρική Πλατεία του Λαυρίου μια καταπληκτική γλυπτική σύνθεση, αφιερωμένη στους μεταλλωρύχους του Λαυρίου, στους οποίους ασφαλώς οφείλεται η παραπάνω τιμή ως ελάχιστο αντιστάθμισμα των αγώνων και της σκληρής εργασίας που επί πολλά χρόνια κατέβαλαν.

Πρόκειται για μια υπέροχη γλυπτική σύνθεση του γλύπτη κ. Κώστα Βαλσάμη που αποτελείται από τρία αγάλματα μεταλλωρύχων, με τα οποία το Λαύριο ορθώνει απτά την ιστορική του συνείδηση. Είναι αυτά τα σώματα των μεταλλωρύχων που εγέρθηκαν από τα μεταλλεία του Λαυρίου και έγιναν αγάλματα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι σχηματοποιημένες μορφές τους παραπέμπουν στις σκληρές συνθήκες εργασίας και διαβίωσης. Η συγκλίνουσα στάση τους, η αυστηρότητά τους, καθώς και το ευθυτενές και η μετωπική αρχαϊκότητά τους αποπνέουν το αίσθημα της αξιοπρέπειας, της αλληλεγγύης και του συνειδητού συλλογικού αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη.

Το μνημείο συμπληρώνει επιγραφή, η οποία έχει χαραχθεί στις τέσσερις πλευρές του βάθρου της γλυπτικής σύνθεσης, προκειμένου να τιμηθούν όλοι οι ξένοι, οι οποίοι εργάσθηκαν στο Λαύριο. Η επιγραφή αναφέρει τα εξής: «Στους μεταλλωρύχους του Λαυρίου. Μέσ’ στο σκοτάδι των στοών μόχθησαν για τη λάμψη του μετάλλου, γύρεψαν ένα κομμάτι ουρανό, απαίτησαν το φως της δικαιοσύνης».

Η απόδοση της ιστορικής τιμής στις δυνάμεις της εργασίας, στους αρχαίους και νεότερους μεταλλωρύχους του Λαυρίου με την ανέγερση αυτού του μνημείου, θα υπενθυμίζει το διαρκές αγωνιστικό αίτημα δικαιοσύνης, το οποίο θεωρείται ως μια ακόμη προσφορά του Λαυρίου στη σημερινή κοινωνία.

Κεντρική αποθήκη Πλυντηρίου της Ε.Μ.Ε.Λ -

Ερείπια μεγάλου ατμήλατου μεταλλοπλυσίου της Ελληνικής Εταιρείας

Το Μέγα Ατμήλατο Μεταλλοπλύσιο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου, το οποίο βρίσκεται στην κοιλάδα της Νόρια, δίπλα στο Λύκειο του Λαυρίου κτίσθηκε το 1873 με δαπάνες της ίδιας της εταιρείας και με στόχο την προσθήκη νέων προπαρασκευαστικών μηχανημάτων για τις ανάγκες της υπηρεσίας. Σύμφωνα με τον Α. Κορδέλλα, οι εργασίες στο μεταλλοπλύσιο αποτελούσαν τη βάση όλης της επιχείρησης «καθ΄ότι δι’ αυτού παρασκευάζονται αι επί χωνεύσι πρώται ύλαι». Από αυτό σήμερα σώζωνται μόνο δύο όψεις, οι οποίες κτισμένες με εκτεθειμένη πλινθοδομή είναι οργανωμένες με παραστάδες πάνω σε βάσεις και στεμμένες με επίκρανα, τα δε ανοίγματα είναι αψιδωτά με ημικυκλικά τόξα.

Από το μεγάλο ατμήλατο μεταλλοπλύσιο στη Νόρια, βιομηχανικό επίτευγμα της Ελληνικής Εταιρείας στην πρωτοπορία της τεχνολογίας της εποχής, δυστυχώς σώζονται μόνο το μικρό κτήριο του θυρωρείου, που στεγάζει σήμερα το Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου, μια δεξαμενή καθιζήσεως που η εγκάρσια τεχνητή στοά της, μήκους 25 μ., λειτουργεί περιοδικά ως εκθεσιακός χώρος, η υπέροχη πρόσοψη και η πίσω πλευρά της κεντρικής αποθήκης υλικού, χωρίς τους πλαϊνούς τοίχους και την κελυφωτή στέγη της

Το κτήριο του Ορυκτολογικού Μουσείου, αλλά πολύ περισσότερο η πρόσοψη της ερειπωμένης κεντρικής αποθήκης με τα αψιδωτά ανοίγματα και τα ημικυκλικά τόξα ανάμεσα στις παραστάδες με τα επίκρανα, με τις οριζόντιες ζώνες της βάσης και της κορυφής, τα προεξέχοντα τοιχόκρανα και κυρίως με το τοξοειδές αέτωμα και τα παράθυρά του αντιπαρατασσόμενες στις στιβαρές ευθείες του κυρίως τμήματος, μας δίνουν μια αρκετά σαφή ιδέα της σύνθεσης που είχε επιτευχθεί μεταξύ νεοκλασικισμού και βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Το κτήριο της αποθήκης, έχει επιφάνεια περίπου 350 τ.μ. και προτείνεται να λειτουργήσει ως Νέο Ορυκτολογικό Μουσείο και να στεγάσει τη μοναδική σε ποικιλία στον κόσμο, συλλογή ορυκτών της Λαυρεωτικής. Η λιθόκτιστη πίσω πλευρά του συγκροτήματος κάτω από το λόφο της συνοικίας Σαντορινέϊκα είναι ένας υψηλός και μακρύς τοίχος ερειπωμένος με λείψανα κτηρίων του. Ένας άλλος υψηλός κορμός από μπετόν ενός κτηρίου που δεν ολοκληρώθηκε είναι πολύ μεταγενέστερη κατασκευή και δεν έχει καμιά σχέση με τα προηγούμενα. Στο ισόγειο αυτού του κτηρίου, που διαμορφώθηκε κατάλληλα, στεγαζόταν μέχρι το έτος 2000 η Δημοτική Φιλαρμονική.

Το μέγα ατμήλατο μεταλλοπλύσιο ήταν ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, μοναδικό στη Νότια Ευρώπη, δημιουργούσε δε στους επισκέπτες αισθήματα θαυμασμού και βιομηχανικής αισιοδοξίας, ώστε να γράφουν ότι επίσκεψη στο Λαύριο πρώτα από όλα σημαίνει επίσκεψη σε αυτόν τον χώρο.

Μετά το κλείσιμο της Ελληνικής Εταιρείας στο κτήριο του «Μεγάλου Ατμηλάτου Μεταλλοπλυσίου» της Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου, στεγάστηκε η ΑΚΕΛ, η Ανώνυμος Κεραμική Εταιρεία Λαυρίου, η οποία ήταν επιχείρηση παραγωγής ειδών κεραμικής που ίδρυσε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας και λειτούργησε από το 1936 μέχρι το 1957, με Τεχνικό Διευθυντή τον Γ. Αλεξίου και καλλιτεχνικό Διευθυντή τον Πάνο Βαλσαμάκη (1942 – 1957). Κατεδαφίσθηκε, όμως το 1970 και στο χώρο του ανεγέρθησαν το Γυμνάσιο και το Λύκειο Λαυρίου.

Σε μια μεγάλη έκταση διάσπαρτη με τα ερείπια του Μεγάλου Μεταλλοπλυσίου της Ε.Μ.Ε.Λ. και με φόντο αυτές τις βιομηχανικές μνήμες, ο Δήμος Λαυρίου διοργανώνει καλλιτεχνικές εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι. Σήμερα, όπως ήδη αναφέρθηκε, αυτά τα ωραία ερείπια του πλυντηρίου ζωντανεύουν αλλιώς, ανθίζει εκεί κάθε Αύγουστο η πολιτιστική ζωή, έτσι η οπή στο μέτωπο του κτηρίου που βρί-σκεται στο φόντο της σκηνής, μοιάζει με ένα μεγάλο μάτι της περασμένης εποχής στο σήμερα.

To Hρώο του Λαυρίου

Το πρώτο ηρώο που ανεγέρθηκε στην περιοχή των Μεσογείων και της ευρύτερης περιοχής της Λαυρεωτικής, ήταν το Ηρώο του Λαυρίου. Η ανέγερσή του έγινε το 1914 και παρά το γεγονός ότι η πόλη του Λαυρίου περνούσε εκείνη την εποχή σε περίοδο παρακμής, ωστόσο θεωρείται λογικό να στολίστηκε πρώτη με ένα τέτοιο μνημείο πεσόντων, αφού ήταν το μεγαλύτερο βιομηχανικό και αστικό κέντρο, μετά την Αθήνα και τον Πειραιά. Σύμφωνα με την επιγραφή, που υπάρχει στο βάθρο, το Ηρώο φιλοτεχνήθηκε στα εργοστάσια των αδελφών Κοτζαμάνη.

Το μνημείο, που κοσμεί τη μεγάλη πλατεία του Λαυρίου, είναι κατασκευασμένο από λευκό μάρμαρο, φέρει μορφή οβελίσκου με χαμηλή βάση και στέκεται πάνω σε σχετικά υψηλό βάθρο με αετωματική επίστεψη.

Στην κύρια όψη υπάρχει ανάγλυφη η προτομή του Γεωργίου του Α’ μέσα σε ένα στεφάνι από φύλλα δάφνης, που επιστέφεται με το στέμμα. Το Ηρώο του Λαυρίου είναι το μόνο της περιοχής που φέρει έμβλημα πόλης, γεγονός που φανερώνει την ιδιαίτερη σύνδεση που υπήρχε με το μεταλλείο και τη σχετική ανάγλυφη κάμινο.Τέλος μια ακόμη ιδιαιτερότητα του εν λόγω Ηρώου είναι ότι εκτός από ονόματα πεσόντων αξιωματικών και στρατιωτών που συνηθίζεται να αναγράφονται σε τέτοιου είδους μνημεία, σε αυτό απαθανατίζονται επίσης και πολίτες που έχασαν τη ζωή τους κατά τις πολεμικές περιόδους.

Το Λιμάνι του Λαυρίου

 ή αλλιώς Πόρτο – Εργαστηριάκια

και η ιστορία του μέσα στο πέρασμα των αιώνων

Παρά το βιομηχανικό χαρακτήρα που είχε στο παρελθόν το λιμάνι του Λαυρίου, σήμερα περισσότερο από ποτέ, φαίνεται να επαναπροσδιορίζει το ρόλο του, σε σχέση με τη ζωή της πόλης, την ανάδειξη των ιστορικών κτηρίων που το περιβάλλουν και την ανάπλασή του γενικότερα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο πραγματικά καθίσταται σε χώρο ιδιαίτερα εντυπωσιακό και απαράμιλλα όμορφο και ελκυστικό για τον επισκέπτη, τον ταξιδιώτη, τον περιηγητή του Λαυρίου.

Η Εταιρεία Roux – Serpieri – Fressynet C.E (1864), η Ελληνική Εταιρεία Μεταλλουργείων (1873) καθώς και η Γαλλική Εταιρεία (Compagnie Francaise des mines du Laurium) (1875), που σε όλη αυτήν τη χρονική περίοδο εγκαταστάθηκαν στην πόλη, χάραξαν και σμίλευσαν η καθεμιά με το δικό της τρόπο την ιστορία, τη ζωή και την πορεία του Λαυρίου. Οι δύο πρώτες μάλιστα από αυτές έχτισαν και λειτούργησαν τις εγκαταστάσεις τους στην περιοχή του λιμανιού, Πόρτο Εργαστηριάκια, ενώ και η τρίτη εξ αυτών, συνδέθηκε με άμεσο τρόπο με το λιμάνι της πόλης.

Το λιμάνι του Λαυρίου – γνωστό και ως Λιμάνι Εργαστηρίων ή αλλιώς Πόρτο Εργαστηριάκια – αναδιαμορφώνεται και αποκτά πανελλήνια και διεθνή ακτινοβολία στη δεκαετία του 1860, όταν αρχίζει η εγκατάσταση τμημάτων των Μεταλλουργικών Εταιρειών στην περίμετρό του.

Σύμφωνα με πολλές μαρτυρίες Ελλήνων και ξένων της εποχής, ήδη στις δεκαετίες του 1870 και 1880 το λιμάνι δέχεται σημαντικό αριθμό ατμόπλοιων, γύρω στα 120 ετησίως, μεγάλου μάλιστα μεγέθους, με προέλευση ή προορισμό διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως τη Γαλλία, την Αγγλία, την Ολλανδία. Τα πλοία μεταφέρουν καύσιμες ύλες, κυρίως γαιάνθρακα και παραλαμβάνουν τα προϊόντα της μεταλλουργίας, για να τα μεταφέρουν στις χώρες του εξωτερικού.

Σήμερα, το 2007 το Λιμάνι του Λαυρίου εξακολουθεί, όπως συνέβαινε αιώνες πριν, να διατηρεί την υπεροχή του και μάλιστα χάρη στα τεράστια έργα και στον εκσυγχρονισμό που έχει επιτελεστεί στους κόλπους του, ν’ αποτελεί βασικό και ισχυρό πλεονέκτημα για την πόλη και τους κατοίκους της, οι οποίοι για μια ακόμη φορά έχουν συνδέσει την επίλυση σημαντικών προβλημάτων που τους αφορούν άμεσα ( π.χ. ανεργία) με την πορεία που θα ακολουθήσει ο λιμένας του Λαυρίου και την επιθυμητή από όλους συνετή ανάπτυξη που θα επιφέρει.

Το Διοικητήριο της Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου, το πρώτο κτήριο του Νεότερου Λαυρίου – Σημερινό Δημαρχείο

Κτίστηκε την 1η Ιουνίου 1864 και αποτέλεσε το πρώτο κτήριο του Νεότερου Λαυρίου. Αρχικά, στέγαζε τα γραφεία και την κατοικία της Διεύθυνσης της Ιταλογαλλικής εταιρείας “Serpieri – Roux Fraissinet C.E “ και στη συνέχεια της «Ελληνικής Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου».

Βρίσκεται μέσα σε ένα διαμορφωμένο χώρο και διατηρεί σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτη την αρχική του μορφή. Ξεχωρίζει με την πλαστικότητα των όγκων του και την αυστηρή, αλλά επιμελημένη του όψη που στέφεται με αέτωμα και έχει συμμετρικά τοποθετημένα τα ανοίγματά του. Διατηρεί όλα τα επί μέρους στοιχεία των ανοιγμάτων αυτούσια, καθώς και τα άλλα διακοσμητικά στοιχεία των όψεων, όπως είναι οι ψευδοπαραστάδες με τα κορινθιακά επίκρανα, ο εξώστης με το περίεργο κιγκλίδωμα και τα σκαλιστά φουρούσια.

Σήμερα, το Διοικητήριο της Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου, στεγάζει το Δημαρχείο της πόλης. Έχει επισκευαστεί και έχει δεχθεί προσθήκη μιας μεγάλης αίθουσας, η οποία μέχρι πρότινος λειτουργούσε ως χώρος συσκέψεων του Δημοτικού Συμβουλίου.

Βάση Καμινάδων και Καπναγωγός

Στο νότιο τμήμα του λιμένος της πόλης, στην κορυφή ενός λοφίσκου με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά, η Ελληνική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου, στην προσπάθειά της να απομακρύνει τους καπνούς των φούρνων μακριά από την πόλη, κατασκεύασε τον αγωγό του καπνού και δύο επιβλητικές καμινάδες, η μια κυκλικής και η άλλη ορθογωνικής διατομής, στημένες επάνω σε δύο περίτεχνα φτιαγμένες λιθόκτιστες βάσεις. Ο χρόνος κατασκευής τους υπολογίζεται γύρω στο 1867.

Οι καμινάδες κατεδαφίστηκαν, κατά τη διάρκεια της Κατοχής από τους Γερμανούς κατακτητές το 1944, διότι αποτελούσαν για τα εγγλέζικα αεροπλάνα σημείο αναγνώρισης του λιμανιού του Λαυρίου για το βομβαρδισμό των Γερμανικών πλοίων.

Πάντως με τον τρόπο αυτό, το Λαύριο έμενε ανεπηρέαστο το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τους δηλητηριώδεις καπνούς των φούρνων που περιείχαν αρσενικό. Κάποιες φορές όμως, το αρσενικό καταστάλαζε με τον καιρό στις καμινάδες και μια και η τρύπα του αγωγού ήταν μεγάλη, προχωρούσαν στη συλλογή του. Για να γίνει όμως αυτό, έπρεπε τα φουγάρα του λόφου να σταματήσουν και να φύγει ο καπνός από την καμινάδα που βρισκόταν μέσα στο φούρνο. Τότε υπήρχε άμεση επαφή με την πόλη και όπως παρατηρεί ο Δασκαλάκης, «το Λαύριο εκείνη τη χρονική περίοδο πνιγόταν στο αρσενικό, αν τύχαινε να φυσήξει νοτιάς». Σήμερα σώζεται τμήμα του Καπναγωγού, περίπου 150 μέτρων, καθώς και οι βάσεις των δύο καμινάδων.

Η Κάμινος Πύρωσης μεταλλευμάτων Καλαμίνας

Στη νότια πλευρά του λιμανιού, κάτω στα ριζά του λόφου, διατηρείται μια φρεατώδης κάμινος πύρωσης μεταλλευμάτων καλαμίνας της Ελληνικής Εταιρείας. Η Κάμινος Φρύξεως καλαμίνας, όπως αλλιώς ονομάζεται η εν λόγω κάμινος, αποτελούσε μέρος ενός κτηριακού συγκροτήματος, του οποίου σήμερα σώζεται μόνο ένας τοίχος.

Ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα τέσσερα πλευρικά ανοίγματα, καθώς και η λιθοδομή της. Έχει χαρακτηρισθεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και θεωρείται, ότι είναι από τα ελάχιστα δείγματα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής στον ελληνικό χώρο.

 

*** «ΛΑΥΡΙΟ Περιήγηση στην Πόλη» ***

Μαριλένα Μαρμάνη Ιστορικός – Αρχαιολόγος

Φωτεινή Μαρμάνη Ιστορικός – Αρχαιολόγος

Δήμος Λαυρεωτικής

Menu Title